Stel dat je, net als ik, van pizza houdt… (doe je dat niet, vul dan de naam van jouw favoriete voedsel in op de plek waar je pizza leest)
Stel dat die pizza nu voor je neus zou staan… Die geur, dat knapperige korstje aan de rand, de kaas die nog een klein beetje bubbelt omdat de pizza net uit de oven is, die precies goed gekruide en licht ingedroogde tomatensaus…
Loopt het speeksel al in je mond?
We staan er nooit bij stil, maar hoe fascinerend is het dat je, hier ter plekke, een pizza kunt fantaseren en je lijf reageert door speeksel te produceren? In feite totaal nutteloos want de kans dat je tijdens het lezen van deze tekst ook daadwerkelijk een pizza voor je neus hebt, is nihil.
Zou de pizza echt voor je staan, klaar om je tanden erin te zetten, dan was dat speeksel heel praktisch om de eerste hap gemakkelijk weg te kunnen kauwen. Maar nu, terwijl we samen die pizza hebben gefantaseerd, is dat speeksel zinloos. Je zou het een overenthousiaste reactie van je systeem kunnen noemen om fysiek te reageren op een denkbeeldige pizza.
Zo’n over-reactie als speeksel in je mond krijgen doordat je aan lekker eten denkt, vinden we geen enkel probleem. Niemand die verschrikt een dokter belt met de mededeling “Dokter, elke keer als ik aan eten denk, ook als er geen eten is, dan loopt het water me in de mond. Daar moet ik vanaf! Help me!”.
Blijkbaar weten we: eetgedachte → speeksel. En we weten ook dat het geen kwaad kan en vanzelf weer over gaat.
Wat geldt voor eetgedachten en jouw lichamelijke reacties daarop, geldt voor alle gedachten. Denk aan iets dat je eng vindt en je lijf reageert. Denk aan iets waar je je zorgen over maakt en je voelt je lichaam mee reageren. Denk terug aan iets vreselijks dat je ooit meemaakte en PATS! De sensaties gieren door je lijf. Hoe geloofwaardiger de gedachten voor je zijn, des te sensationeler ook de gevoelens, emoties en fysieke verschijnselen.
Zo vertelde Roger in de podcast van 30 september 2026 met de titel “Zweten, trillen en toch niks aan de hand” dat hij jaren geleden aan sociale angst leed maar daar door inzicht in de 3 principes vanaf was gekomen.
Tot die zaterdag waarop hij zich ineens in een café-achtige setting bevond, in zijn eentje, tussen mensen die elkaar allemaal leken te kennen en zijn gedachten met hem op de loop gingen. Er kwam van alles in hem op over zich geen houding kunnen geven, alleen zijn, niet weten hoe aansluiting te vinden.
Terwijl de gedachtespinsels zich tot een steeds groter suikerspin vormden, deed zijn lijf wat lijven altijd doen: het reageerde op zijn denken met trillende handen en het zweet in straaltjes over zijn rug. En Roger? Die begreep wat er aan de hand was. Hij had even last van het equivalent van de pizza-gedachte en wist dat dit denken en dus deze fysieke reactie vanzelf zou stoppen. En dat deed het uiteraard.
Dat is fijn, als je weet dat je lijf reageert op gedachten. Dan hoef je niet meer te schrikken van wat je voelt.
Toch zou het zo maar kunnen dat je de link tussen jouw gedachten en je lichamelijke sensaties minder helder ziet dan bij de pizza-gedachte. Soms lijkt het alsof je lijf juist het bewijs levert dat wat je denkt écht is. Echt zorgelijk. Echt eng. Echt een probleem. Iets wat echt móet veranderen om weer okay te zijn en te blijven.
In die momenten zie je de pizza voor realiteit aan en het speeksel in je mond als bewijs voor die waarheid. En dan bel je een dokter, therapeut, vriend(in) of je moeder om van het speeksel af te komen. Misschien bedenken jullie samen dat de pizza een plekje moet krijgen, dat je ervaring met pizza’s uit het verleden verwerkt moet worden of het speeksel met medicatie binnen de perken gehouden moet worden. Het kan uitlopen op een leven lang zoeken naar de oplossing om nooit meer speeksel in je mond te hebben.
Dan vergeet je samen dat de pizza niks is, slechts een voorbij waaiende gedachte die serieus is genomen. Die vergissing kan ervoor zorgen dat de onzichtbare pizza je leven gaat beheersen.
Tot je de vergissing én het automatisme ‘denken → voelen’ herkent en je ‘probleem’ plotsklaps in een volkomen ander en moeitelozer daglicht staat.
PS. Is het nog lastig voor je om jouw persoonlijke pizza-gedachten los te laten? Dan ben je heel welkom bij de Shiftdag van 17 oktober aanstaande over het thema ‘Loslaten’.