In de 3P Coach/Facilitator Opleiding besteed ik uitgebreid aandacht aan “de valkuil van de hypothetische vraag”. Het is een type vraag die onschuldig lijkt, maar in de praktijk veel onrust, gedoe en vastlopende gesprekken oplevert. Het is in mijn ogen belangrijk dat je dit soort vragen haarscherp herkent als coach of facilitator die werkt vanuit de 3P’s.
Herkenning van hypothetische vragen maakt ook je dagelijks leven makkelijker – en daar gaat dit blog vooral over.
Een hypothetische vraag gaat altijd over een mogelijkheid, een optie, iets dat misschien, ooit, zou kunnen gebeuren. Het gaat niet over iets wat er nu werkelijk is.
De hypothetische vraag begint vaak met: “Wat nou als…”
Wat nou als je je baan verliest.
Wat nou als je relatie stukloopt.
Wat nou als je kind later ongelukkig wordt.
Het zijn vragen die niet te toetsen zijn. Anders dan bij wetenschappelijk of diagnostisch onderzoek kun je je veronderstelling niet toetsen of verifiëren.
Op het moment dat zo’n hypothetische vraag opkomt, begint het denken scenario’s te maken. Over wat er zou gebeuren, wat je zou voelen, hoe erg het zou zijn. En omdat gevoelens altijd ontstaan vanuit gedachten, voel je die hypothetische ellende onmiddellijk in heel je lijf.
Er is feitelijk niks aan de hand, maar je voelt het probleem toch. Want zo werken de 3 principes waar we allemaal aan onderhevig zijn. Bovendien heb je vaak niet door dat je een hypothetisch probleem voelt.
Het vervelende is dat de ene hypothetische vraag (bijvoorbeeld “wat als er oorlog uitbreekt?”) vaak razendsnel de volgende oproept (“wat als er dan geen internet is?”, “wat als mijn kind in het leger moet?”). Zo ontstaat er een ketting van onrust, zonder dat er iets werkelijk aan de hand is. Er was slechts een hypothese maar je voelt angst, onrust en gedoe.
Dit gebeurt in je eigen hoofd, maar net zo makkelijk in gesprekken met anderen. Bijvoorbeeld wanneer iemand zegt: “Wat nou als mijn partner vreemdgaat?” Je voelt je al snel uitgenodigd om mee te denken. Je gaat mee in het rampscenario of je probeert de ander gerust te stellen. In beide gevallen neem je de hypothese serieus genoeg om hem te willen bewijzen of verwerpen. Om ondertussen te vergeten dat de vraag zelf een hypothese is en daarmee niet relevant in het hier en nu. Er is op dat moment geen vreemdgaan. Er is alleen een gedachte daarover.
Wanneer je werkt vanuit de 3 Principes, komen hypothetische vragen vaak in extreme vorm langs. Ik krijg regelmatig de vraag: “Als je verkracht wordt of als er oorlog is, dan kun je toch niet zeggen dat ik mijn denken voel?”. Die hypothetische vragen worden gebruikt om te testen of “de principes nog wel werken” in zo’n situatie. Het gesprek kan zo snel verzanden in een welles-nietes discussie waar niemand mee geholpen is.
Wat wél helpt, is leren herkennen dat het om een hypothetische vraag gaat. Dat geldt voor coaches en facilitators, maar net zo goed voor jezelf. Zodra je ziet: “Ah, dit is een gedachte over iets wat er nu niet is”, ontstaat er ruimte. Dan hoef je er niet in mee te gaan. Je keert vanzelf terug naar wat er wél is: dit moment, deze ervaring.
En dit huidige moment is altijd oké. Je zit, je loopt, je ademt, je hoort geluiden, je voelt je lichaam. Hier en nu is nooit een probleem. Praktische problemen lossen zich op als ze zich aandienen. Hypothetische problemen verdwijnen zodra je ze herkent als gedachten.
Door hypothetische vragen te herkennen voor wat ze zijn, loop je er niet meer in vast en voorkom je veel innerlijk en uiterlijk gedoe. Dat maakt het leven een stuk moeitelozer.
PS: Het herkennen en goed reageren op hypothetische vragen is slechts een klein onderdeel van de 3P Coach/Facilitator Opleiding. Als je meedoet, zorgen we eerst dat je grounding in de 3 principes heel sterk verdiept. Daarna leer je hoe je je inzicht soepel en met impact kunt overdragen, zelfs zonder ooit het woord 3P te hoeven gebruiken ;-). Bel of app me als je zin hebt om mee te doen maar twijfelt of het helemaal passend voor je is: 06-23452310.