Zo rond de jaarwisseling lijkt Blikwerpen de Nationale sport.
We werpen terugblikken op het afgelopen jaar en vellen oordelen over wat er geleefd is. De ziekte van februari was niet okay, de promotie in mei was fantastisch, het nog immer ongeschreven boek een gemiste kans en de vakantie van vorige maand heel fijn.
Vervolgens werpen we vooruitblikken op het nieuwe jaar en vragen onszelf en elkaar wat er anders moet of wat juist goed genoeg was om ook de komende 12 maanden te continueren.
Ik vind het een geinige sport, dat blikwerpen, met een ‘risicovol’ randje en gebaseerd op een misverstandje.
Hoezo ‘risicovol’?
Blikwerpen – met name het terugblikken werpen – heeft een ‘risico’ omdat we vergeten dat we heel selectief herinneren én pseudo-herinneringen gemakkelijk ontstaan. Dus terugkijkend op het afgelopen jaar zien we maar een fractie van alle ervaringen die we in die 365 dagen, 8760 uur, 525.600 minuten, 31.536.000 seconden hadden. Waarbij we geen idee hebben waar die achteruitkijkspiegel op selecteert op het moment dat we terugkijken.
Kijk je in de achteruitkijkspiegel op het moment dat je in een lage gemoedstoestand bent, dan toont hij andere dingen dan wanneer je blij en vrolijk terugblikt.
Kijk je in de achteruitkijkspiegel vanuit een gewoonte van onzeker denken, dan zie je meer miskleunen dan wanneer je de gewoonte hebt om alles van de zonnige zijde te zien.
Waarbij die achteruitkijkspiegel soms ook dingen toont die nooit gebeurd zijn of op een totaal andere manier plaatsvonden dan je je herinnert omdat je brein heel vrolijk associërend door het leven gaat en er van alles bij verzint dat nooit werd gezegd of nooit plaatsvond (dat zijn die eerder genoemde pseudo-herinneringen).
Het ‘risico’ is in mijn ogen dat we conclusies trekken over het afgelopen jaar die uitermate selectief zijn en een matig waarheidsgehalte hebben. Waardoor blikwerpen een onbetrouwbare bezigheid wordt. Zinloos ook, wat mij betreft.
Hoezo misverstand?
Vooral bij het werpen van vooruitblikken ‘trappen’ we in een misverstand.
Kijken naar de toekomst gaat meestal over vakanties, een nieuw huis, een andere baan, een strakker lijf, minder roken/drinken/overeten, gezondheid, meer sociale contacten, meer sporten, een nieuw partner of bij de oude weg gaan – dat soort werk. Eigenlijk altijd dingen waarvan we verwachten dat die gaan zorgen voor een goed of beter gevoel. Of waarvan we bang zijn dat we ons er slecht door zullen voelen als er geen verandering in komt.
En daar klopt iets niet.
In tegenstelling tot wat de meesten van ons geleerd hebben, ervaren we nooit die ‘dingen’. Het zijn nooit de omstandigheden of de situaties die we ervaren (al lijkt dat vaak wel zo). We ervaren altijd, in elk moment en onder alle omstandigheden, Denken in Bewustzijn.
We voelen het denken in een specifiek moment, ervaren het effect van gedachten, nooit het effect van 10 kilo gewichtsverlies of een ander huis. Want als dat laatste waar zou zijn, zou je nooit meer negatief over jezelf denken als je afviel en zou je je altijd happy voelen in je nieuwe huis.
De menselijke ervaring werkt inside-out in plaats van outside-in waardoor het eigenlijk niet uitmaakt of je volgend jaar iets gaat bereiken en zo ja, wat dan.
Het goede nieuws
Het goede nieuws is in mijn ogen dat jij & ik ons dus niks hoeven aan te trekken van wat we in de achteruitkijkspiegel zien. Dat is onbetrouwbare informatie die, zelfs als ‘ie waar is, geen enkele garantie geeft voor de toekomst. Wat afgelopen jaar gebeurde, heeft geen enkele voorspellende waarde. Of we het als goed, matig of slecht beoordelen maakt niet uit want het zegt niks over het komende jaar. Wat ons een blanco pagina voor de toekomst geeft waarop in alle vrijheid nieuwe ervaringen geschilderd of geschreven kunnen worden.
Gecombineerd met het feit dat de menselijke ervaring van binnen naar buiten werkt, betekent dit bovendien dat wat er geschilderd of geschreven wordt op die blanco pagina helemaal niks zal zeggen over hoe je je voelt omdat je – nogmaals – altijd denken ervaart in plaats van omstandigheden. Denken dat bovendien veranderlijker is dan het weer, dus je zit nooit ergens aan vast.
Je bent vrij(heid)!